Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan, Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı (COP31) Liderler Zirvesi kapsamında gerçekleştirilen “Sıfır Atık, Döngüsellik ve Metan” konulu liderler toplantısında önemli mesajlar verdi. Konuşmasında artan tüketimin doğaya etkilerine dikkat çeken Erdoğan, atık yönetimi ve gıda israfıyla mücadelede küresel ölçekte daha kararlı adımlar atılması gerektiğini vurguladı.
COP31 Başkanlığı, Uluslararası Enerji Ajansı (UEA) ve BM Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu iş birliğinde düzenlenen toplantıda; tek kullanımlık ürünler, gıda kayıpları, metan salımı ve döngüsel ekonomi başlıkları ele alındı.
“ATIK SORUNU BİR ZİHNİYET KRİZİ”
Tek kullanımlık ürünlerin yaygınlaşmasıyla birlikte tüketim alışkanlıklarının değiştiğini belirten Emine Erdoğan, küresel atık miktarındaki hızlı yükselişin ciddi bir sorun haline geldiğini ifade etti. Küresel çöpün yaklaşık yüzde 40’ının tek kullanımlık plastiklerden oluştuğunu hatırlatan Erdoğan, belediye kaynaklı katı atık miktarının 2050 yılına kadar iki katına çıkarak 4 milyar tona ulaşabileceği öngörüsünü paylaştı.
Atık sorununun yalnızca çevre kirliliği çerçevesinde değerlendirilmemesi gerektiğini dile getiren Erdoğan, meselenin tüketim kültürü ve toplumsal alışkanlıklarla da doğrudan bağlantılı olduğunu söyledi. İklim değişikliğiyle mücadelenin, tüketim ve refah anlayışının yeniden gözden geçirilmesiyle güç kazanacağını belirtti.
GIDA İSRAFI METAN EMİSYONLARINI ARTIRIYOR
Konuşmasında gıda israfının iklim üzerindeki etkilerine de değinen Emine Erdoğan, dünya genelinde üretilen gıdanın yaklaşık yüzde 30’unun tüketilmeden çöpe gittiğine dikkat çekti. Gıda atıklarının küresel sera gazı emisyonlarının yaklaşık yüzde 10’undan sorumlu olduğunu belirten Erdoğan, bu süreçte ortaya çıkan metan gazının küresel ısınmayı hızlandıran önemli etkenlerden biri olduğunu kaydetti.
Metan salımının azaltılması için yalnızca büyük ölçekli politikaların yeterli olmayacağını vurgulayan Erdoğan, bireylerin günlük yaşamlarında yapacağı tercihlerin de önemli sonuçlar doğurabileceğini ifade etti.
2035 YILINA KADAR İKİ ÖNEMLİ HEDEF
Emine Erdoğan, sıfır atık ve döngüsel ekonomi çalışmalarında 2035 yılı için belirlenen hedefleri de paylaştı. Buna göre küresel yıllık belediye katı atığı miktarındaki öngörülen artışın en az yüzde 50 azaltılması, döngüsel malzeme kullanım oranının ise en az yüzde 15 seviyesine yükseltilmesi amaçlanıyor.
Bu hedeflere ulaşmada organik atıkların yeniden değerlendirilmesinin önem taşıdığını belirten Erdoğan, evlerde oluşan mutfak atıklarının kompost yöntemiyle toprağa kazandırılabileceğini söyledi. Oteller, alışveriş merkezleri, iş yerleri ve havaalanları gibi büyük işletmelerde ortaya çıkan organik atıkların da çöpe gitmek yerine yeniden kullanılabileceğini dile getirdi.
GELENEKSEL ANADOLU KÜLTÜRÜNDEN ÖRNEK VERDİ
Kaynakların verimli kullanılmasında Anadolu’nun geleneksel yaşam kültürünün önemli örnekler barındırdığını ifade eden Emine Erdoğan; yiyeceklerin saklanması, artan yemeklerin değerlendirilmesi, eşyaların tamir edilerek yeniden kullanılması gibi alışkanlıkların döngüsel ekonomi anlayışıyla örtüştüğünü belirtti.
Üretimden tüketime kadar her aşamada israfın önlenmesi gerektiğini vurgulayan Erdoğan, yerel bilgi ve geleneklerin iklim mücadelesine katkı sunabileceğine işaret etti.
KÜRESEL İŞ BİRLİĞİ ÇAĞRISI
Sıfır atık uygulamalarının yaygınlaşması için yerel yönetimlerden üreticilere, gençlerden vatandaşlara kadar toplumun tüm kesimlerinin sorumluluk üstlenmesi gerektiğini belirten Emine Erdoğan, gelişmekte olan ülkelerin finansman ve teknolojiye erişiminin kolaylaştırılmasının da önemine değindi.
Ürünlerin daha uzun ömürlü ve tamir edilebilir şekilde tasarlanması gerektiğini söyleyen Erdoğan, iklim değişikliğiyle mücadelenin ortak sorumluluk anlayışıyla yürütülmesi çağrısında bulundu.
Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol’un moderatörlüğünü yaptığı toplantıda BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’in yanı sıra farklı ülkelerin devlet ve hükümet başkanları, bakanlar ve uluslararası kuruluşların temsilcileri de yer aldı. Görüşmelerde atık yönetimi, döngüsel ekonomi ve metan emisyonlarının azaltılması için uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi konuları değerlendirildi.
