Prof. Dr. Ayhan, mevcut durumu ve olası senaryoları şu şekilde detaylandırdı:
"Bu kapsamda halihazırda ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askerî müdahaleleri ile İran’ın karşı savunma stratejisinin bölgesel ve küresel güç dengeleri üzerindeki etkilerini dört olası senaryo çerçevesinde değerlendirmek mümkündür. Tabi ki yaşanan çatışmanın dinamiğinden kaynaklı beklenmeyen durumlar da ortaya çıkabilmektedir.
Kısaca özetleyecek olursak olası senaryolar; tarafların geçici bir ateşkesle çatışmayı dondurduğu sınırlı çatışma modeli, rejim ayakta kalmakla birlikte çatışmanın bölgesel cephelere yayıldığı kademeli tırmanma süreci, savaşın doğrudan İran rejiminin devrilmesini hedefleyen çok cepheli bir bölgesel savaşa dönüşmesi ve son olarak yoğun askerî ve ekonomik baskı altında rejimin iç dinamikler yoluyla çözülmesi olasılıkları tartışılmaktadır.
ABD-İsrail saldırıları ve İran’ın karşı savunma stratejisi ortadoğu ve küresel güç dengeleri açısından dört senaryonun gündeme gelmesine yol açmaktadır. Bu çalışma kapsamında geliştirilen dört senaryo (sınırlı çatışma, kademeli tırmanma, rejim merkezli bölgesel savaş ve rejimin içten çökertilmesi) mevcut savaşın yalnızca askeri değil, aynı zamanda bölgesel ve küresel bir kırılma potansiyeli taşıdığını ortaya koymaktadır. Savaşın seyri, tarafların ilan ettikleri hedeflerden ziyade, karşılıklı yıkım kapasitesi, caydırıcılık dengesi ve iç siyasal dayanıklılıkları tarafından belirlenecektir."
1. Sınırlı Çatışma Senaryosu
"Bu senaryoda taraflar doğrudan kamuoyuna paylaşılan hedefleri gerçekleştirmeyi öteler ve geçici bir ateşkes ile bir sonraki savaşa hazırlık yapar. Birinci senaryo olan sınırlı çatışma modeli, karşılıklı ağır saldırılara rağmen tarafların doğrudan rejim devrilmesini veya topyekûn savaşı hedeflemekten kaçınarak geçici bir ateşkese yönelmelerini öngörmektedir. Bu senaryonun gerçekleşmesi, özellikle İran’ın karşı vuruş kapasitesinin sürdürülebilirliği ve İsrail-ABD savunma sistemlerinin dayanıklılığı ile doğrudan bağlantılıdır.
BHA
